۰۱
هویت و اختیار طرفین
نام و مشخصات طرفین، نماینده یا امضاکننده و حدود اختیار او مشخص و قابل احراز باشد.
راهنمای تصمیم‌گیری پیش از امضا
قبل از امضای قرارداد،
قبل از امضای قرارداد،
ریسک‌ها را بشناسید.
هر قرارداد فقط یک متن نیست؛ مجموعه‌ای از تعهدات، هزینه‌ها، مسئولیت‌ها و مسیرهای احتمالی حل اختلاف است. پیش از امضا، مفاد مهم قرارداد را از زاویه شفافیت، اجرا و مدیریت ریسک بررسی کنید.
هدف: کمک به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر پیش از پذیرش تعهدات قراردادی.
پیش از امضاابهام‌ها و ریسک‌های قراردادی را بشناسید.
حین اجراتعهدات و فرآیند اجرای قرارداد را شفاف ببینید.
در زمان اختلافگزینه‌های مدیریت و حل‌وفصل را از قبل در نظر بگیرید.
رویکرد نیاورانتحلیلی، مدیریتی و متناسب با موضوع هر قرارداد.
۱۲ محور مهم
پیش از امضای قرارداد چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
هر قرارداد شرایط اختصاصی خود را دارد. این ۱۲ محور، چارچوبی برای شناسایی نقاطی هستند که معمولاً نیازمند توجه بیشترند.
۰۲
موضوع قرارداد
موضوع، حدود کار، کالا یا خدمت مورد توافق تا حد امکان روشن، دقیق و قابل سنجش باشد.
۰۳
تعهدات طرفین
مشخص شود هر طرف چه تعهدی دارد، در چه زمانی باید آن را انجام دهد و خروجی مورد انتظار چیست.
۰۴
مبلغ و شرایط پرداخت
مبلغ، اقساط یا مراحل پرداخت، سررسیدها و آثار تأخیر یا عدم پرداخت بررسی شود.
۰۵
مدت و زمان‌بندی
تاریخ شروع و پایان، مهلت‌های کلیدی، تمدید و آثار تأخیر در انجام تعهدات روشن باشد.
۰۶
ضمانت اجرا
وجه التزام، تضمین‌ها و سایر ابزارهای اجرای تعهدات و شرایط فعال‌شدن آنها را بررسی کنید.
۰۷
فسخ و خاتمه
شرایط فسخ، موارد خاتمه، نحوه اعلام و آثار پایان قرارداد برای طرفین مشخص باشد.
۰۸
مسئولیت و ریسک
مسئولیت هر طرف، ریسک‌های اجرایی و وضعیت موارد پیش‌بینی‌پذیر در قرارداد بررسی شود.
۰۹
حل‌وفصل اختلاف
مذاکره، سازش، میانجیگری یا داوری و نحوه انتخاب یا ارجاع به هر مسیر، در صورت نیاز، روشن باشد.
۱۰
پیوست‌ها و اولویت اسناد
پیوست‌ها، صورت‌جلسات و اسناد ارجاعی کامل باشند و در صورت تعارض، اولویت اسناد مشخص شود.
۱۱
تغییر و اصلاح قرارداد
مشخص باشد تغییر، الحاق یا اصلاح تعهدات چگونه و با چه تشریفاتی معتبر خواهد بود.
۱۲
قابلیت اجرای واقعی
تعهدات نوشته‌شده با شرایط واقعی، امکانات و توان اجرایی طرفین سازگار باشند.
نقاط پرریسک
چه نشانه‌هایی نیاز به بررسی دقیق‌تر دارند؟
وجود یکی از این موارد به‌تنهایی به معنای نامناسب بودن قرارداد نیست؛ اما می‌تواند نشانه‌ای برای بررسی بیشتر باشد.
عبارت‌های مبهم یا چندپهلوعبارتی که در زمان اجرا می‌تواند برداشت‌های متفاوت ایجاد کند.
تعهدات نامتوازنتعهدات سنگین یا یک‌طرفه بدون توضیح روشن درباره مسئولیت و ریسک.
ضمانت اجرای نامشخصبرای تخلف، تأخیر یا عدم انجام تعهد، سازوکار مشخصی تعیین نشده است.
تعارض متن و پیوست‌هامفاد قرارداد با پیوست، صورت‌جلسه یا سند ارجاعی همخوانی ندارد.
شرایط فسخ نامشخصشرایط خروج از قرارداد یا آثار آن برای یکی از طرفین روشن نیست.
شرط حل اختلاف مبهمنوع سازوکار حل اختلاف، نحوه ارجاع یا برخی جزئیات آن نامشخص است.
رویکرد نیاوران
بررسی قرارداد فقط خواندن متن نیست
قرارداد باید کنار موضوع واقعی رابطه، تعهدات، ریسک‌های اجرایی و مسیر احتمالی اختلاف دیده شود.
۰۱
شناخت موضوع
نوع رابطه، هدف قرارداد، موضوع معامله و شرایط واقعی همکاری مشخص می‌شود.
۰۲
شناسایی ریسک
ابهام‌ها، تعهدات حساس، ضمانت اجرا و نقاط آسیب‌پذیر قرارداد بررسی می‌شوند.
۰۳
تحلیل گزینه‌ها
راهکارهای اصلاح، تکمیل یا شفاف‌سازی بندهای مهم و فرآیند اجرا بررسی می‌شوند.
۰۴
تصمیم آگاهانه
هدف، شناخت بهتر وضعیت و کمک به انتخاب آگاهانه پیش از پذیرش تعهدات قراردادی است.
هر قرارداد به بررسی یکسانی نیاز ندارد.
قراردادهای ملکی، مشارکت در ساخت، پیمانکاری، سرمایه‌گذاری، شراکت، نمایندگی و قراردادهای تجاری ممکن است ریسک‌ها و ملاحظات متفاوتی داشته باشند. در موضوعات مهم یا پیچیده، بررسی متن و شرایط اختصاصی قرارداد پیش از امضا می‌تواند تصویر دقیق‌تری از تعهدات و ریسک‌های آن ارائه کند.
سؤالات متداول
قبل از امضا، این سؤال‌ها را هم در نظر بگیرید.
اگر قرارداد را طرف مقابل آماده کرده باشد، آیا باز هم باید بررسی شود؟
بله. متن آماده‌شده نیز بهتر است از منظر تعهدات، ریسک‌ها، ضمانت اجرا، شرایط فسخ و حل‌وفصل اختلاف بررسی شود.
اگر فقط یک بند قرارداد برایم مبهم باشد چه؟
اهمیت یک بند به نقش آن در کل قرارداد بستگی دارد. به‌ویژه بندهای مرتبط با مبلغ، تعهد، مسئولیت، فسخ، تضمین و حل اختلاف نیازمند توجه بیشتری هستند و ارتباط آنها با سایر مفاد نیز باید دیده شود.
اگر قرارداد را قبلاً امضا کرده باشم، باز هم بررسی آن فایده دارد؟
بررسی پس از امضا می‌تواند برای شناخت تعهدات، ریسک‌ها و گزینه‌های مدیریت اختلاف مفید باشد؛ مسیر اقدام به متن قرارداد و شرایط واقعی موضوع بستگی دارد.
آیا بررسی قرارداد می‌تواند نتیجه یک اختلاف را از قبل مشخص کند؟
خیر. بررسی قراردادی برای شناخت مفاد، ریسک‌ها و گزینه‌های موجود است و نتیجه اختلاف یا تصمیم مرجع حل‌وفصل را تضمین نمی‌کند.
قرارداد مهمی در پیش دارید؟
قبل از امضا، یک‌بار از زاویه ریسک نگاه کنید.
برای بررسی اختصاصی متن قرارداد و شرایط آن، می‌توانید با نیاوران در ارتباط باشید. ماهیت و حدود هر خدمت متناسب با موضوع و شرایط اختصاصی قرارداد تعیین می‌شود.
اطلاعات، مقالات و محتوای منتشرشده در این وب‌سایت با هدف افزایش آگاهی و ارائه اطلاعات تخصصی تهیه شده‌اند و حسب مورد، جایگزین بررسی اختصاصی هر موضوع توسط متخصص واجد صلاحیت نیستند.
ماهیت و حدود هر خدمت، متناسب با موضوع، قرارداد و شرایط اختصاصی آن تعیین می‌شود.
خدماتی که انجام آنها به موجب قوانین و مقررات مستلزم داشتن مجوز، پروانه یا صلاحیت حرفه‌ای خاص باشد، صرفاً توسط اشخاص واجد صلاحیت و در حدود قوانین و مقررات مربوط ارائه خواهد شد.